Waanzin!

Waanzin! is een ontmoeting van oosterse mystiek en Italiaanse laat-renaissance, waarin de muziek niet alleen een spiegel is voor de menselijke geest, maar ook een manier om over de grenzen van tijd en ruimte te denken. Het programma legt een brug tussen de Perzische mysticus Al-Halladj (ca. 858-92) en de psychologische diepten van de Italiaan Carlo Gesualdo (ca. 1566-1613). Beiden stonden voor de thematiek van genialiteit en waanzin.

Waanzin! bevat nieuw werk van de Frans-LIbanese componist Zad Moultaka, op teksten van de Al-Halladj. Waar deze mysticus met zijn beroemde zin “Ik ben de waarheid” bedoelde dat zijn ego in God opgegaan was, werd het door tijdgenoten als godslastering beschouwd. In de verfijnde Westerse klanken van het klavecimel komt de relatie tussen Oost en West tot uiting: de mystieke filosofie van Al-Halladj krijgt met de muziek van Moultaka een eigen hedendaagse, geëngageerde stem.

De Italiaanse edelman Carlo Gesualdo toonde zich rond 1600 een ongekend visionair componist. Zijn gedurfde harmonieën en vervreemdende chromatiek toonden zijn extreme geest. Een geest waaruit ook de moord op zijn overspelige echtgenote en haar minnaar voortkwam. In zijn Madrigalen stemde hij de muziek met precisie af op de tekst. Woorden als dood, pijn of liefde werden versterkt door scherpe dissonanten of juist zachte, vloeiende lijnen. Afgezien van zijn vrouw naar haar graf, bracht Gesualdo de madrigaaltraditie ook eigenhandig naar de barok.